Εγκαινιάστηκε η έκθεση «Ελαίας & Καπνού Εγκώμιον» για τα 100 χρόνια του Παναιτωλικού

Πέμπτη 2 Απριλίου 2026

Εγκαινιάστηκε σήμερα Πέμπτη 2 Απριλίου, στην Δημοτική Πινακοθήκη Αγρινίου, η Έκθεση που διοργανώνει ο Δήμος Αγρινίου, υπό τον τίτλο: «Ελαίας & καπνού εγκώμιον» που είναι ενταγμένη στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων για τη συμπλήρωση 100 ετών από την ίδρυση του Παναιτωλικού Γυμναστικού και Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου.

Στην εκδήλωση, παρέστησαν μεταξύ άλλων, ο Δήμαρχος Αγρινίου, Γιώργος Παπαναστασίου, ο Πρόεδρος της ΠΑΕ Παναιτωλικός, Μάκης Μπελεβώνης, ο Υφυπουργός Εργασίας, Κώστας Καραγκούνης, ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Δημοτικής Πινακοθήκης, Χρήστος Γαρουφαλής, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, Κωνσταντίνος Ζώης, οι Αντιδήμαρχοι Αγρινίου, Μαρία Παπαγεωργίου, Βασίλης Φωτάκης, Μίμης Σκορδόπουλος, Γεωργία Μπόκα, Χρήστος Ζαρκαβέλης, Κωνσταντίνος Βραχωρίτης, ο Πρόεδρος του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου, Ανδρέας Σκαρτσάρης, ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Νεκτάριος Τριάντης, ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου, Παναγιώτης Τσιχριτζής, ο Πρόεδρος του ΣΕΕΔΑ, Σωκράτης Κωστίκογλου, ο Περιφερειακός Σύμβουλος, Λάμπρος Δημητρογιάννης, τα μέλη του Δ.Σ. της ΠΑΕ Παναιτωλικός, Θωμάς Σπύρου, Γιώργος Σωτηρόπουλος και Σπύρος Φλώρος, ο Πρόεδρος του Ερασιτέχνη Παναιτωλικού, Παναγιώτης Στεργίου, ο Πρόεδρος της ΓΕΑ, Ανδρέας Μπρέσιακας, ο Πρόεδρος Κοινότητας Αγρινίου, Κωνσταντίνος Μποκώρος, ο Δημοτικός Σύμβουλος, Γιάννος Φαρμάκης, ο Πρόεδρος Κοινότητας Αγ. Κωνσταντίνου, Γεώργιος Σταύρου, ο Πρόεδρος Κοινότητας Καλυβίων Δημήτρης Αναστασίου, οι εικαστικοί, Δημήτρης Παπατρέχας, Μαρίνα Κουτσοσπύρου, Δημήτρης Κρέτσης, παλαίμαχοι παίκτες του Παναιτωλικού, εκπρόσωποι πολιτιστικών συλλόγων της περιοχής, καθώς και πολλοί φίλοι της τέχνης.

Στην ομιλία – χαιρετισμό του ο κ. Χρήστος Γαρουφαλής ανέφερε μεταξύ άλλων:

«Σε μια εποχή σύγχυσης και κατάλυσης των αισθητικών κριτηρίων, η αφύπνιση της μνήμης μέσω της τέχνης αποτελεί πνευματική ευθύνη μιας Δημοτικής Πινακοθήκης, Να διαφυλάξει σαν άλλη κιβωτός κάτι απ' το "πνεύμα" του τόπου, διασφαλίζοντας την πολιτισμική συνέχεια του οικείου τόπου. Μια έκθεση, το αποτύπωμα της οποίας υπερβαίνει την επικαιρότητα των γενεθλίων και γίνεται μάθημα αυτογνωσίας.

Ένα έργο τέχνης είναι αυθεντικό όταν υπερβαίνει το προφανές, συμβολίζει, υπαινίσσεται και υπονοεί, όταν διεγείρει και προκαλεί συγκινήσεις. Δεν είναι απλά αποτύπωση σχεδίου ή χρωμάτων = τεχνική.

Τέχνη είναι άλλο, κάτι υψηλότερο= ψυχή.

Στην έκθεση αυτή η εικαστική και ποιητική προσέγγιση με έργα σημαντικών δημιουργών δεν αποτελεί εγκώμιον μόνο των δυο προϊόντων. Φωτίζει έμμεσα και το έργο κάποιων ξεχωριστών ανθρώπων για τους οποίους η παραγωγή υπήρξε πολιτισμός κι όχι μόνον εμπόρευμα. Ανθρώπων που, μέσα απ' τη δουλειά και τον κόπο της, αξιολόγησαν “άλλα ζυγίσματα”. Δημιούργησαν τις προϋποθέσεις εκείνες που δίνουν τη χαρά της μετοχής στο "κοινό βίωμα", το κύτταρο του πολιτισμού.

Με τέτοιο πνεύμα ας θεωρηθεί αυτή η έκθεση ως συμμετοχή της Δ.Π.Α. στον εορτασμό των εκατό χρόνων ιστορίας του Παναιτωλικού Γυμναστικού αλλά και Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου, η οποία αν και σημαντική παραμένει δυστυχώς στη σκιά. Μια έκθεση, το αποτύπωμα της οποίας υπερβαίνει την επικαιρότητα των γενεθλίων και γίνεται μάθημα αυτογνωσίας.

Η "ελιά" και ο "καπνός", παρελθόν και καταγωγή μας, συγκεφαλαιώνουν την αναφορά του περιβάλλοντος και των εμπειριών μας. Στοιχεία εικαστικά φορτωμένα συμβολισμούς, άρρηκτα συνδεδεμένα με τη παράδοση μας, πηγή οικονομικής ανάπτυξης στο παρελθόν αλλά και ψηφίδες της πολιτισμικής μας ταυτότητας, μάς καλούν σήμερα κοινωνούς σε μια γιορτή φωτός και μνήμης.

Το "Εγκώμιον καπνού και ελαίας", εκτός από γιορτή όλων ημών, αποτελεί φόρο τιμής και προς τους απόντες. Αυτούς που οραματίστηκαν εκατό χρόνια πριν την συνύπαρξη σωματικής ευεξίας και πνευματικής ανάτασης αλλά και των μετέπειτα σκαπανέων. Χρέος μας είναι να μείνει άσβεστη η μνήμη τους, μάθημα ζωής, προίκα κι εφόδιο.

Παρουσιάζονται έργα σημαντικών εκπροσώπων των εικαστικών τεχνών, παλαιότεροι αλλά και σύγχρονοι, των οποίων το έργο συνομιλεί άμεσα ή έμμεσα με τις παραπάνω θεματικές.

Ιδιαίτερη θέση στην έκθεση καταλαμβάνουν δύο εμβληματικά έργα.

Το πρώτο, "Η καλλιέργεια του καπνού" (1960), τέμπερα σε ξύλο.

Ένα έργο πνοής και δύναμης, αμεσότητας και αλήθειας που υμνεί τον ανθρώπινο μόχθο, τη συνεργασία και την αλληλεγγύη της ομάδας».

Αποτελεί μνημειακή σύνθεση των Τάσσου Α. και Λ. Μαγγιώρου, φιλοτεχνημένη κατόπιν παραγγελίας της εταιρείας Παπαστράτος για τον Εθνικό Οργανισμό Καπνού.

Το δεύτερο αφορά στην "Προσωπογραφία του Ευάγγελου Παπαστράτου" έργο του Γιάννη Μόραλη, το οποίο παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό και εντάσσεται στα πρόσφατα αποκτήματα της μόνιμης συλλογής της Δημοτικής Πινακοθήκης, ως δωρεά του Δημήτρη Γκέρτσου. Ένα έργο υψηλής αισθητικής.

Η σπάνιας γενναιοδωρίας κίνησή του -πέραν των άλλων- αποτελεί έμπρακτη απόδειξη εμπιστοσύνης και επιβράβευση της πορείας της ΔΠΑ.

Σε αυτή την γιορτή συμμετέχουν: η Συλλογή Έργων Τέχνης της Βουλής των Ελλήνων, το Μουσείο Μπενάκη, το ΜΙΕΤ/ΕΛΙΑ, το MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, η CrediaBank, η Sotiris Felios Collection, ιδιώτες συλλέκτες και φυσικά οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες».

Στον χαιρετισμό του ο Πρόεδρος της ΠΑΕ Παναιτωλικός, Μάκης Μπελεβώνης, τόνισε μεταξύ άλλων:

«Το παλιό σύνθημα «Ελιά – Καπνός – Παναιτωλικός» με το οποίο τονίζεται η σύνδεση του Συλλόγου με τον τόπο μας, αναδεικνύεται πολλές φορές τα τελευταία χρόνια μέσα από δράσεις που έχουμε πραγματοποιήσει. Στην φετινή επέτειο των 100 χρόνων, ο Δήμος Αγρινίου και η Δημοτική Πινακοθήκη, υιοθέτησαν την πρότασή μας και ανέλαβε τη διοργάνωση της έκθεσης «Ελαίας και Καπνού εγκώμιον», την οποία επιμελήθηκε ο καλλιτεχνικός Διευθυντής της κ. Χρήστος Γαρουφαλής, τον οποίο ευχαριστούμε και περιλαμβάνει σημαντικά έργα διακεκριμένων εικαστικών αλλά και ντόπιων δημιουργών. Ευχαριστούμε επίσης, τον Δήμο Αγρινίου και την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, για την ολόπλευρη στήριξη στις επετειακές εκδηλώσεις για τα γενέθλια του Παναιτωλικού».

Ο χαιρετισμός του Δημάρχου Αγρινίου, Γιώργου Παπαναστασίου:

Το 2026 αποτελεί έτος - ορόσημο για την ΠΑΕ Παναιτωλικός και για τον τόπο μας, καθώς συμπληρώνονται 100 χρόνια από την ίδρυση ενός συλλόγου που έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας, της κοινωνίας και της ταυτότητας του Αγρινίου.

Η επέτειος αυτή δεν περιορίζεται στον αθλητισμό, αποτελεί αφορμή πολιτιστικού αναστοχασμού και δημιουργικής έκφρασης.

Η έκθεση της Δημοτικής Πινακοθήκης με τίτλο «Ελαίας και Καπνού εγκώμιο» προσεγγίζει τα εκατό χρόνια του Παναιτωλικού μέσα από την τέχνη, φωτίζοντας τις βαθύτερες ρίζες του τόπου μας.

Η ελιά και ο καπνός, σύμβολα ζωής, μόχθου και ιστορικής μνήμης, συνδέονται άρρηκτα με την κοινωνική διαδρομή του Αγρινίου και, κατ' επέκταση, με την πορεία του Παναιτωλικού ως έκφρασης αυτής της διαδρομής.

Τα έργα ζωγραφικής και τα γλυπτά που παρουσιάζονται στην έκθεση δεν αφηγούνται απλώς μια ιστορία· αποτυπώνουν ένα πολιτισμικό υπόβαθρο.

Αναδεικνύουν τον Παναιτωλικό ως φορέα αξιών, ως κομμάτι της κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητας της πόλης, ως διαχρονικό πρεσβευτή ενός τόπου που έμαθε να δημιουργεί, να αντέχει και να προχωρά.

Η Δημοτική Πινακοθήκη μετατρέπεται σε χώρο συνάντησης τέχνης και συλλογικής μνήμη, προσφέροντας στο κοινό τη δυνατότητα να προσεγγίσει την ιστορία του Παναιτωλικού μέσα από συμβολισμούς, αισθήματα και καλλιτεχνικές αναγνώσεις.

Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που τιμά όχι μόνο τον σύλλογο του Παναιτωλικού, αλλά και τον πολιτισμό του Αγρινίου.

Ως Δημοτική Αρχή, χαιρετίζουμε την «Ελαίας και Καπνού εγκώμιο», μια έκθεση που ενισχύει τον διάλογο ανάμεσα στην τέχνη, την ιστορία και την κοινωνία, ενώ καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο ο Παναιτωλικός υπήρξε και παραμένει μέρος του πολιτισμικού μας DNA.

Το επετειακό 2026 - 100 χρόνια Παναιτωλικός - ας αποτελέσει ευκαιρία να κοιτάξουμε το παρελθόν με σεβασμό και το μέλλον με δημιουργική αισιοδοξία.

Μέσα από την τέχνη, η μνήμη γίνεται ζωντανή και η ιστορία συνεχίζει να εμπνέει. Σας ευχαριστώ!»

Να αναφέρουμε ότι, στην Έκθεση: «Ελαίας & καπνού εγκώμιον» παρουσιάζονται έργα σημαντικών εκπροσώπων των εικαστικών τεχνών, παλαιότεροι αλλά και σύγχρονοι, των οποίων το έργο συνομιλεί άμεσα ή έμμεσα με τις παραπάνω θεματικές:

Ν.Χ. Γκίκας, Χ. Μπότσογλου, Φ. Μαστιχιάδης, Λ. Ορφανός, Π. Φειδάκης, Γ. Ψυχοπαίδης, Γ. Ρίτσος, Κ. Παπανικολάου, Κ. Παπατριανταφυλλόπουλος, Ν. Φλέσσας, Χ. Βέργη, Μ. Παντελιάς, Ε. Γκόνου, Ν. Γρύσπος, Χ. Γκαλτέμης, Α. & Φ. Παναγιωτίδης, Ε. Ζαχαράκη, και οι δικοί μας Χ. Μποκόρος, Χ. Σαραντοπούλου, Δ. Παπατρέχας, Ν. Σκορδοπούλου, Δ. Κρέτσης, Μ. Κουτσοσπύρου, Ν. Γώγος, Χ. Γαρουφαλής.

Η έκθεση επιχειρεί να αναδείξει, πέρα από την αθλητική, την ευρύτερη πολιτισμική διάσταση του ιστορικού συλλόγου του Παναιτωλικού, προσεγγίζοντας εικαστικά δύο κατεξοχήν συμβολικά στοιχεία της τοπικής ταυτότητας, την ελιά και τον καπνό. Τα δύο αυτά μοτίβα, άρρηκτα συνδεδεμένα με την οικονομική και κοινωνική ιστορία της Αιτωλοακαρνανίας, λειτουργούν ως άξονες αναφοράς για την κατανόηση της εκατονταετούς διαδρομής του συλλόγου.

Στην έκθεση συμμετέχουν σημαντικοί εκπρόσωποι της νεοελληνικής τέχνης, των οποίων το έργο συνομιλεί, άμεσα ή έμμεσα, με τις παραπάνω θεματικές. Τα εκτιθέμενα έργα προέρχονται από δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές υψηλού κύρους, όπως η Βουλή των Ελλήνων, το Μουσείο Μπενάκη / Πινακοθήκη Ν.Χ. Γκίκα, το MOMUS – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, καθώς και από σημαντικές ιδιωτικές συλλογές και καλλιτέχνες.

Την έκθεση συνοδεύει συλλεκτική έκδοση με φωτογραφίες των έργων, χαιρετισμούς του Δημάρχου Αγρινίου Γ. Παπαναστασίου, του προέδρου του Παναιτωλικού Μ. Μπελεβώνη, καθώς και κείμενα του ιστορικού τέχνης Γιώργου Μυλωνά και του καλλιτεχνικού διευθυντή της Δημοτικής Πινακοθήκης Χρήστου Γαρουφαλή.