Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026
Η ιστορική και μαρτυρική Τσαριτσάνη του Δήμου Ελασσώνος αποτελεί την πατρίδα του Επισκόπου της Εξόδου, Ρωγών Ιωσήφ. Με αφορμή την συμπλήρωση 200 ετών από την ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου η Ιερά Μητρόπολη Ελασσώνος, σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας, διοργάνωσε επετειακές εκδηλώσεις προς τιμήν του Εθνοϊερομάρτυρα Επισκόπου, το διήμερο 28 Φεβρουαρίου και 1 Μαρτίου 2026.
Ο Ρωγών Ιωσήφ υπήρξε μια από τις εμβληματικότερες μορφές της ηρωικής Εξόδου του Μεσολογγίου. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην ιστορική Τσαριτσάνη. Έγινε Μοναχός στην Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος Συκέας Ελασσώνος, της οποίας αργότερα διετέλεσε Ηγούμενος. Ως Επίσκοπος Ρωγών και Κοζύλης συμμετείχε ενεργά στην προετοιμασία της Εξόδου, ευλόγησε τους αγωνιστές και θυσίασε τη ζωή του για το ιδανικό της ελευθερίας, καταγράφοντας το όνομά του στο πάνθεον των ηρώων της Ελληνικής Επανάστασης.
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνός, ανταποκρινόμενος στην φιλάδελφο πρόσκληση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ελασσώνος κ. Χαρίτωνος μετέφερε στην Τσαριτσάνη και στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τον Τίμιο Σταυρό του Επισκόπου Ρωγών, με τον οποίο ο Ιωσήφ ευλογούσε τους αγωνιστές κατά την πολιορκία του Μεσολογγίου και την νύχτα της Εξόδου. Το μοναδικό αυτό ιερό κειμήλιο φυλάσσεται στην Δημοτική Πινακοθήκη του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου και για πρώτη φορά εξήλθε της Ιεράς Πόλεως, κατόπιν ειδικής άδειας του Δημάρχου κ. Σπυρίδωνος Διαμαντόπουλου.
Η επίσημη υποδοχή πραγματοποιήθηκε στην κεντρική πλατεία του χωριού, ενώ ταυτόχρονα πραγματοποιήθηκε και η υποδοχή της ιεράς και θαυματουργού Εικόνος της Παναγίας της Ολυμπιώτισσας. Με λιτανευτική πομπή και με τη συνοδεία της φιλαρμονικής, των εκπροσώπων των τοπικών αρχών και πλήθους κόσμου τα ιερά σεβάσματα μεταφέρθηκαν στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όπου τελέσθηκε η Ακολουθία του πανηγυρικού Εσπερινού της Κυριακής της Ορθοδοξίας, χοροστατούντος του Επισκόπου Ρωγών κ. Φιλοθέου και συγχοροστατούντων του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού και του οικείου Ποιμενάρχου, Μητροπολίτου Ελασσώνος κ. Χαρίτωνος.
Τον θείο λόγο κήρυξε ο Επίσκοπος Ρωγών κ. Φιλόθεος, ο οποίος αναφέρθηκε εκτενώς στη ζωή, το πνευματικό ανάστημα και την εθελουσία θυσία του προκατόχου του, Επισκόπου Ιωσήφ, υπογραμμίζοντας το διαχρονικό μήνυμα της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού, ενώ ο Μητροπολίτης Ελασσώνος καλωσόρισε με θερμούς λόγους τους προσκεκλημένους Αρχιερείς και αναφέρθηκε στην ιστορική επέτειο της Εξόδου και στον Εθνομάρτυρα Επίσκοπο Ρωγών, ευχαριστώντας τον Μητροπολίτη κ. Δαμασκηνό για την μεταφορά του μοναδικού και ιστορικού ιερού κειμηλίου.
Μετά την Ακολουθία του Εσπερινού οι Άγιοι Αρχιερείς μετέφεραν τον Σταυρό του Επισκόπου Ρωγών στην Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος, όπου εκάρη Μοναχός και διετέλεσε Ηγούμενος και όπου τους υποδέχθηκαν με χαρμόσυνες κωδωνοκρουσίες η Γερόντισσα Παντάνασσα και η Αδελφότητα της Ιεράς Μονής.
Το πρωί της Κυριακής της Ορθοδοξίας, 1 Μαρτίου 2026 στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Τσαριτσάνης τελέσθηκε η Ακολουθία του Όρθρου και η τρισαρχιερατική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού και συλλειτουργούντων του Μητροπολίτου Ελασσώνος κ. Χαρίτωνος και του Επισκόπου Ρωγών κ. Φιλοθέου. Ακολούθησε η λιτάνευση των ιερών εικόνων, σύμφωνα με την καθιερωμένη τάξη της Εκκλησίας.
Αμέσως μετά στον προαύλιο χώρο του Ναού τελέσθηκε επιμνημόσυνη δέηση ενώπιον της προτομής του Εθνοϊερομάρτυρος Επισκόπου Ρωγών.
Επίκαιρη ομιλία εκφώνησε ο Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνός, ο οποίος παρουσίασε το θέμα: «Φωτισθέντες και Φωτίσαντες: Ιωσήφ Ρωγών – Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων» αναφερόμενος στον Ιωσήφ Ρωγών και στον Κωνσταντίνο Οικονόμο τον εξ Οικονόμων, ο οποίος επίσης καταγόταν από την Τσαριτσάνη Ελασσώνος.
Ως εκπρόσωπος του Δημάρχου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου συμμετείχε στις εκδηλώσεις ο Αναπληρωτής του Δημάρχου κ. Σωτήριος Φαράντος, Αντιδήμαρχος Παιδείας και Αθλητισμού.
Ακολουθεί η ομιλία του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού:
Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Ελασσώνος κ. Χαρίτωνα,
Θεοφιλέστατε Επίσκοπε Ρωγών κ. Φιλόθεε,
Εντιμότατοι Άρχοντες,
Σεβαστοί Πατέρες,
Αγαπητοὶ ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί,
Λαμπρά ημέρα ανέτειλε σήμερα, κατά την οποία η Αγία μας Εκκλησία εορτάζει τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας και την έλλαμψη της αλήθειας έναντι κάθε μορφής πλάνης και ψεύδους.
Την αγία και πανηγυρική αυτή ημέρα, μέσα στο άλικο και ιλαρό φως της Κυριακής της Ορθοδοξίας, προσήλθαμε σήμερα στον ιστορικό Ι. Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στην ιστορική κωμόπολη της Τσαριτσάνης, για να τιμήσουμε την ιερά μνήμη και την πνευματική παρακαταθήκη του Επισκόπου της Εξόδου Ιωσήφ Ρωγών και του μεγάλου διδασκάλου του Γένους Κωνσταντίνου Οικονόμου του εξ Οικονόμων, προσωπικοτήτων που αποτελούν ζωντανή μαρτυρία ότι η Εκκλησία πορεύεται δια μέσου των αιώνων, φωτιζομένη από την αλήθεια του Χριστού και φωτίζουσα τον λαό του Θεού.
Αυτή η πνευματική χαρά και η μέγιστη ευλογία που απολαμβάνει η ελαχιστότητά μου και ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ρωγών κ. Φιλόθεος, ο οποίος συμμετέχει στις εκδηλώσεις μνήμης και τιμής, εκπροσωπώντας έναν ιστορικό επισκοπικό τίτλο άρρηκτα συνδεδεμένο με τα ιερά γεγονότα της Εξόδου, οφείλεται στην φιλάδελφη πρόσκληση του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου σας κ. Χαρίτωνα. Η συμμετοχή και των τριών Επισκόπων στην τέλεση της αναιμάκτου θυσίας, μαρτυρεί τη ζωντανή συνέχεια των ιστορικών Τοπικών Εκκλησιών που συνδέονται με τη θυσία του Μεσολογγίου και διαφυλάσσουν άσβεστη την εκκλησιαστική και εθνική μας μνήμη.
Διότι η Εκκλησία δεν τιμά απλώς πρόσωπα και γεγονότα του παρελθόντος, αλλά διατηρεί ζωντανό το πνεύμα της πίστεως, της θυσίας και της ελευθερίας, το οποίο εξακολουθεί να εμπνέει τον λαό μας και να φωτίζει την πορεία του.
Η Κυριακή της Ορθοδοξίας μας υπενθυμίζει, ότι η νίκη της Εκκλησίας είναι η νίκη του φωτός επί του σκότους, της αληθείας επί της πλάνης, και της ζώσης παραδόσεως επί της λήθης. Εντός αυτού του πνεύματος, οι τιμώμενες μορφές αναδεικνύονται ως πρότυπα πίστεως και προσφοράς, παραμένοντες διαχρονικώς φωτισθέντες και φωτίσαντες τον λαό και το Έθνος, περικλείοντας τὴν ὅλη ὁδό τῆς Ἐκκλησίας, τὴν ἱστορία τοῦ Γένους, τή λαμπρή μαρτυρία τῶν ἁγίων καὶ τῶν ἡρώων, τόν σκοπό τῆς διακονίας τοῦ ἀνθρώπου στήν κτίση καὶ τὴν πρόσκληση πρός γενική ἀφύπνιση τῶν δυνάμεων τοῦ γένους μας. Θά ανατρέξω στόν ἀτίμητο θησαυρό τῶν Ἁγίων Πατέρων καί θά προτάξω τῶν φτωχῶν μου σκέψεων τούς λόγους τοῦ μεγάλου Θεολόγου τῆς Ἐκκλησίας Γρηγορίου, Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, τοῦ Θεολόγου: «Χριστὸς φωτίζεται, φωτισθῶμεν μετ’αὐτοῦ. Χριστός βαπτίζεται, συγκαταβῶμεν αὐτῷ, ἵνα καὶ συναναβῶμεν». (Λόγος ΛΘʹ (39), Εἰς τὰ Ἅγια Φῶτα, PG 36, 349B).
Οἱ λόγοι αὐτοί ἀποτυπώνουν τό μέγεθος τῆς δωρεᾶς τοῦ Θεοῦ πρός τόν ἄνθρωπο. Ὁ Χριστός εἶναι τό φῶς τοῦ κόσμου. Καί ὅπου ὑπάρχει Χριστός, ὑπάρχει φωτισμός. Ὅπου ὁ ἄνθρωπος ἀνοίγει τήν καρδιά του στήν χάρη, ἐκεῖ γεννιέται ἡ ἐσωτερική ἐλευθερία. Καί ὅταν ὁ ἄνθρωπος φωτιστεῖ, δέν μένει ὅπως πρίν. Ἀλλάζει ὁ τρόπος πού σκέπτεται. Ἀλλάζει ὁ τρόπος πού ἀγαπᾶ. Ἀλλάζει ὁ τρόπος πού ἀντιμετωπίζει τόν πόνο καί τήν δοκιμασία.
Ὁ φωτισμός δέν εἶναι διανοητικό κατόρθωμα. Δέν ἀποκτᾶται μέ πτυχία καί τίτλους. Ἔρχεται ὅταν ἡ καρδιά ταπεινωθεῖ. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος μετανοήσει εἰλικρινά. Ὅταν ἀναζητήσει τόν Θεό ὄχι ὡς ἰδέα, ἀλλά ὡς πρόσωπο. Ἡ Ὀρθοδοξία δέν εἶναι φιλοσοφία· εἶναι βίωμα και τρόπος ζωής που οδηγεί στην θεραπεία τῆς καρδιᾶς, στην θεραπεία τοῦ νοῦ. Καί ὅταν ὁ νοῦς καθαριστεῖ, τότε ἀρχίζει νά βλέπει ὀρθά.
Ἀλλά τό φῶς τοῦ Θεοῦ ἔχει ἰδιότητα θαυμαστή· δέν φυλακίζεται. Δέν κρατεῖται ὡς προσωπικό προνόμιο. Ὅποιος φωτίζεται, γίνεται καί φορέας φωτός. Ὅποιος γεύεται τήν ἀλήθεια, γίνεται μάρτυρας. Ὅποιος συναντᾶ τόν Χριστό, γίνεται ὁμολογία ζωντανή. Ἔτσι προχωρεῖ ἡ ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας. Ἀπό γενιά σέ γενιά, ἀπό καρδιά σέ καρδιά. Καί ἂν ἀναζητήσουμε παραδείγματα, δέν χρειάζεται νά πάμε μακριά. Ἡ ἱστορία τοῦ τόπου μας εἶναι γεμάτη ἀπό φωτισμένους ἀνθρώπους πού ἔγιναν φλόγες μέσα στήν σκοτεινιά.
Μέσα στή ζωντανή Ἐκκλησία οἱ δυνατοί στηρίζουν τούς ἀδύνατους, οἱ πλούσιοι μοιράζουν τά ἀγαθά τους στούς φτωχούς, οἱ ἐνάρετοι διδάσκουν μέ τό παράδειγμά τους τούς πιό ἀνώριμους, οἱ ἅγιοι προσεύχονται καί μεσιτεύουν γιά τούς ἁμαρτωλούς, διότι μέσα στήν Ὀρθοδοξία πάντοτε αὐτοί πού φωτίσθηκαν ἀπό τό φῶς τοῦ Χριστοῦ φωτίζουν ὅλο τόν κόσμο.
Ἡ παραπάνω μεγάλη ἀλήθεια ἐπιβεβαιώνεται στό γεγονός τῆς Ηρωικής Ἐξόδου τοῦ Μεσολογγίου. Ἐάν ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ὁ δογματικός θρίαμβος τοῦ φωτός, ἡ Ἔξοδος τοῦ Μεσολογγίου εἶναι ὁ ὑπαρξιακός θρίαμβος τοῦ φωτός. Τό γεγονός αὐτό δέν εἶναι ἁπλῶς ἕνα ἱστορικό στιγμιότυπο σέ κάποιον τόπο καί κάποιον χρόνο. Μετά τήν ἡρωική ἔξοδο τῶν Ελευθέρων Πολιορκημένων, το Μεσολόγγι γίνεται μία ἰδέα, ἕνα φῶς, μία λαμπάδα, πού ἀκτινοβολεῖ στούς αἰῶνες. Ἐν μέσω λιμοῦ, ἐν μέσω θλίψεως, ὁ λαός ἐπέλεξε τὴν ἀρετή τῆς θυσίας, ὡς μόνη ὁδό σωτηρίας. Μέσα στό πηχτό σκοτάδι τοῦ πολέμου, μέσα στήν ἀντάρα τῆς ἀπελπισίας, μέσα στή γκρίζα ὁμίχλη τῆς ἀπειλῆς τοῦ θανάτου καί τῆς βαρβαρότητας τῶν ἐχθρῶν, οἱ Μεσολογγίτες συστρατεύονται μέ τό φῶς τῆς ἀπ’ αἰώνων Ρωμιοσύνης, μέ τό φῶς τῆς ἐλπίδας στήν αἰωνιότητα, μέ τό φῶς τῆς προσδοκίας τῆς κοινῆς Ἀνάστασης, πού βεβαιώνεται μέ τήν Ἀνάσταση τοῦ Ἰησοῦ. Οἱ ἐκ Μεσολογγίου ἐξερχόμενοι ἦταν «φωτισθέντες». Τούς φώτισε ἡ πίστη, ἡ ἐλπίδα, ἡ ἀγάπη πρός τήν Πατρίδα καὶ πρός τόν Θεό. Οἱ Μεσολογγίτες ἦταν φωτισθέντες διά τῆς πίστεως καί φωτίσαντες διά τοῦ αἵματος. Ἔδειξαν στήν Ἑλλάδα καί στήν Εὐρώπη ὅτι ἡ ἐλευθερία δέν χαρίζεται, ἀλλά ἀνασταίνεται.
Στόν κύκλο τῶν ἁγίων καὶ τῶν ἡρώων ἀναφαίνεται ἡ μορφή τοῦ Ἱερομάρτυρα Ἰωσήφ Ῥωγῶν, γόνος και καύχημα της ιστορικής κοινότητας της Τσαριτσάνης. Εδώ για πρώτη φορά άνοιξε τα μάτια του, εδώ έμαθε τα πρώτα του γράμματα μέσα στους δύσκολους καιρούς της σκλαβιάς. Στα ονομαστά διδασκαλία της περιοχής αυτής σπούδασε και κατέστη ένας κληρικός λόγιος και καλλιεργημένος, με τεράστια προσφορά στην Εκκλησία και στο σκλαβωμένο Γένος.
Ὁ Μαρτυρικός αυτός Ἐπίσκοπος ἀποτελεῖ σύμβολο τῆς ἀληθινῆς ποιμαντικῆς ἀρετῆς. Μέσα σ’ ἐκείνη τήν δραματική νύχτα της Εξόδου, ἡ μορφή τοῦ Ἱερομάρτυρος Ιωσήφ Ρωγών δέν ἐγκατέλειψε. Δέν ἔφυγε. Δέν ἀναζήτησε ἀσφάλεια. Λειτούργησε. Κοινώνησε. Εὐλόγησε. Ἔδωσε στούς ἀγωνιστές ὄχι λόγια ἐνθουσιασμοῦ, ἀλλά τόν Χριστό. Καί ὅταν ἡ πόλη ἐβυθίσθη στόν θάνατο, ἔμεινε μαζί τους. Αὐτό σημαίνει ποιμένας φωτισμένος. Ἡ ἀρχιερωσύνη ὡς σταυρός. Ἡ ἐκκλησιαστική παρουσία ὡς θυσία. Ὅταν ὁ ποιμένας φωτίζεται, ὁλόκληρος ὁ λαός δυναμώνει. Ὅταν ὁ ποιμένας στέκεται, ἡ πίστη γίνεται ἱστορία.
Στό πρόσωπο τοῦ ἐπισκόπου Ἰωσήφ Ῥωγῶν προβάλλεται ἡ ἀπαίτηση τῆς ποιμαντικῆς γενναιότητας. Ὅταν ὁ ποιμένας προσφέρεται ὑπέρ τοῦ ποιμνίου του καί θυσιάζει τόν κόπο, τόν χρόνο, ἀκόμη καί τή ζωή του, γιά τούς πιστούς πού τοῦ ἐμπιστεύτηκε ὁ Θεός, τότε ἡ εὐθύνη τῆς Ἐκκλησίας ἀπέναντι στούς ἀνθρώπους γίνεται ἔμπρακτη. Ὁ φωτισμένος ποιμένας μεταβάλλεται σέ φωτιστή τοῦ λαοῦ.
Ἀλλά τό φῶς δέν μεταδίδεται μόνο μέ τό αἷμα. Μεταδίδεται καί μέ τόν λόγο. Στήν ἴδια ἐποχή ἀναδεικνύεται ἡ μορφή τοῦ λογίου καί θεολόγου Κωνσταντίνου Οικονόμου του εξ Οικονόμων. Ἄνθρωπος παιδείας, ἄνθρωπος ἐκκλησιαστικῆς συνειδήσεως, ἄνθρωπος πού ἀγωνίστηκε νά διατηρηθεῖ ἡ Ὀρθόδοξη ταυτότητα μέσα σέ καιρούς ρευστούς καί δύσκολους. Ἔδειξε ὅτι ἡ μάχη γιά τό φῶς δίνεται καί στό πεδίο τῆς σκέψεως. Ὅτι ἡ παιδεία, ὅταν ἔχει ρίζες πνευματικές, γίνεται δύναμη ἐλευθερίας. Βλέπουμε, λοιπόν, ὅτι τό Γένος μας δέν ἐσώθη μόνο μέ ὅπλα. Ἐσώθη μέ πίστη. Ἐσώθη μέ λειτουργία. Ἐσώθη μέ παιδεία. Ἐσώθη ἐπειδή ὑπῆρξαν ἄνθρωποι πού πρῶτα φωτίστηκαν καί ἔπειτα ἔγιναν φωτιστές.
Προσεγγίζοντας όμως την σημερινή μας πραγματικότητα, διαπιστώνουμε αγαπητοί μου αδελφοί, ότι ζοῦμε σέ μια ἐποχή ὅπου τό τεχνητό φῶς περισσεύει, ἀλλά τό ἐσωτερικό φῶς λιγοστεύει. Ἔχουμε πληροφόρηση, ἀλλά ὄχι σοφία. Ἔχουμε ἐπικοινωνία, ἀλλά ὄχι σχέση. Ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά συνδεθεῖ μέ ὅλον τόν κόσμο, ἀλλά δυσκολεύεται νά συναντήσει τόν ἑαυτό του.
Τό σκοτάδι σήμερα δέν ἔχει μορφή διωγμοῦ. Ἔχει μορφή ἀδιαφορίας. Ἔχει μορφή λήθης. Ἔχει μορφή πνευματικῆς ἀναισθησίας. Καί αὐτό εἶναι ἐξίσου ἐπικίνδυνο. Ἄν ξεχάσουμε τίς ρίζες μας, θά χάσουμε τήν ταυτότητά μας. Ἄν πάψουμε νά προσευχόμαστε, θά αλλοιώσουμε την πνευματική μας ταυτότητα. Ἄν πάψουμε να πιστεύουμε, θά αδειάσει η ψυχή μας, γεμίζοντας με κενό πού δέν καλύπτεται μέ τίποτε ὑλικό.
Γι’ αὐτό τό ἐρώτημα δέν εἶναι ἄν τιμοῦμε ἱστορικά τούς φωτισμένους προγόνους μας. Τό ἐρώτημα εἶναι ἄν ἐπιθυμοῦμε κι εμείς νά συνεχίσουμε τήν ἀλυσίδα τοῦ φωτός. Ἄν θέλουμε κι εμείς νά εἴμαστε κρίκος ζωντανός καί ὄχι σπασμένος. Τό φῶς δέν μεταδίδεται μέ ἐπιβολή. Μεταδίδεται μέ παράδειγμα. Ἡ μεγαλύτερη προσφορά στήν πατρίδα καί στήν Ἐκκλησία εἶναι ἡ προσωπική μας μεταμόρφωση. Ἕνας ἄνθρωπος πού ζεῖ μέ συνέπεια, πού συγχωρεῖ, πού ἀγαπᾶ, πού στέκεται μέ ἀλήθεια καί ταπείνωση, φωτίζει ὁλόκληρο τό περιβάλλον του.
Ἀκριβῶς μέσα σε αὐτὴν τὴν προοπτικὴ τῆς ζωντανῆς συνέχειας τοῦ φωτός ἀποκτᾶ βαθύτερο νόημα καὶ ὁ φετινὸς ἐορτασμὸς τῶν διακοσίων ἐτῶν ἀπὸ τὴν Ἔξοδο τοῦ Μεσολογγίου. Διότι ἡ Ἔξοδος δὲν ἀποτελεῖ μόνον ἕνα ἱστορικὸ γεγονὸς πρὸς ἀνάμνηση, ἀλλὰ μία ζωντανὴ μαρτυρία ἀνθρώπων ποὺ ἔγιναν οἱ ἴδιοι φορεῖς τοῦ φωτός, μετατρέποντας τὴν πίστη, τὴν ἐλευθερία καὶ τὴν θυσία σὲ τρόπο ζωῆς. Ἔτσι, ἡ μνήμη τους μᾶς καλεί ὄχι ἀπλῶς νὰ τιμοῦμε τὸ παρελθόν, ἀλλὰ νὰ συνεχίζουμε τὴν ἀλυσίδα τοῦ φωτισμοῦ μὲ τὴ δική μας προσωπικὴ στάση καὶ μεταμόρφωση.
Ἄς σκεφτοῦμε πώς ἡ Ἱστορία δέν μᾶς ρωτάει τί ἐτιμήσαμε, ἀλλά πῶς ζήσαμε. Ἡ Ἱστορία μᾶς βάζει μπροστά στήν εὐθύνη ἐάν παραμείναμε φωτισθέντες ἀλλά καί μπροστά στή μεγαλύτερη εὐθύνη ἐάν γίναμε φωτίσαντες. Ἐφόσον τό φῶς εἶναι δῶρο, ἡ καλλιέργειά του ἐξαρτᾶται ἀπό τήν προσωπική μας ἄσκηση. Αὐτή ἡ προσωπική ἄσκηση αποτελεί τον αγώνα πού κάνει ὁ πιστός, ακριβώς δηλαδή αὐτό πού ὀνομάζουμε πνευματική ζωή.
Ἔτσι ὁ ὀρθόδοξος ἄνθρωπος μελετάει τήν Ἁγία Γραφή καί ἀγαπάει τήν προσευχή. Κάνει μέ συνέπεια τόν ἀγώνα τῆς κάθαρσης μέ τή μετάνοια καί τήν ἐξομολόγηση. Μέ τή μετάνοια ἀποφεύγει τίς παγίδες τοῦ κακοῦ καί μέ τήν ἐξομολόγηση ἀνανεώνει τή σχέση του μέ τόν Θεό καί μέ τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Γιά νά διατηρήσει τόν ἐσωτερικό του φωτισμό ἀσκεῖ αὐστηρή πνευματική διάκριση στίς πηγές τῶν διδασκάλων καί τῶν πνευματικῶν δρόμων. Ἀποφεύγει τίς ἀκρότητες καί ὅλα τά πρόσωπα πού δημιουργοῦν καί ἐμπνέουν τήν ταραχή, ὅσο ἐνάρετα καί ἄν παρουσιάζονται ἐξωτερικά. Ἀσκεῖ μυστικά καί ἀθόρυβα τά ἔργα τῆς ἀγάπης καί τῆς ἐλεημοσύνης. Μέ τά ἔργα αὐτά τό φῶς τῆς καρδιᾶς του γίνεται ἁπτό καί ὁρατό. Ἔτσι ἡ σχέση του μέ τόν Θεό δέν παραμένει στό θεωρητικό ἐπίπεδο, ἀλλά γίνεται καί πράξη.
Ἀδελφοί μου, ἡ Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας, ἡ διακοσιοστή μνήμη τῆς Ἐξόδου τοῦ Μεσολογγίου, ἡ τιμή στόν Ἰωσήφ Ῥωγῶν καί στόν Κωνσταντῖνο Οἰκονόμο τῶν ἐξ Οἰκονόμων μᾶς συγκέντρωσαν σήμερα κάτω από τους θόλους του ιστορικού αυτού Ναού.
Ὅλη αὐτή ἡ παρακαταθήκη μᾶς καλεῖ νά ἀνανεώσουμε τό χρέος μας. Οἱ καιροί δέν χωροῦν ἀναβολές. Μήν ἀφήνουμε τή σκοτεινή ἐποχή νά κυριαρχεῖ. Ἡ μνήμη τῶν προγόνων μας ἐπιβάλλει ἔργα καί ὄχι λόγια. Ἡ Ἐκκλησία περιμένει ἀπό ἐμᾶς τή μεγάλη ἀπόφαση ἀπό φωτισθένες νά μετατραποῦμε σέ φωτιστές. Νά φωτιζόμαστε ἀπό τό φῶς τοῦ Χριστοῦ, γιά νά φωτίζουμε τόν κόσμο μέ τήν ἀλήθεια, τή θυσία καί τήν ἀγάπη.
Ἀναλογιζόμενοι τὸ παράδειγμα τῶν ἱερομαρτύρων, τῶν ἡρώων καί τῶν διδασκάλων, ἄς προσευχηθοῦμε στόν Κύριο καί Θεό μας Ἰησοῦ Χριστό, πού φωτίζει κάθε ψυχή ἡ ὁποία ἔρχεται στόν κόσμο, νά κάνει καί τή δική μας ψυχή φιλόξενο οἶκο τῆς Ἁγίας Τριάδας. Νά Τοῦ ζητήσουμε νά μή σβήσει ποτέ μέσα στήν καρδιά μας τό λυχνάρι τῆς ὀρθόδοξης πίστης.
Νά Τόν παρακαλέσουμε νά μᾶς χαρίζει τήν ἀρετή νά στεκόμαστε θαρραλέα ἀπέναντι σέ κάθε μυστικό καί φανερό πειρασμό. Μέ ἀνδρεία νά θυσιαζόμαστε καί μέ φιλανθρωπία νά μοιραζόμαστε. Νά μᾶς ἀξιώσει νά γινόμαστε ἄξιοι ἐπίγονοι ἔνδοξων προγόνων, εἰς τρόπον ὥστε, ὅπως ἐκεῖνοι, ἔτσι καί ἐμεῖς να καταγραφοῦμε λαμπερά καί ἀνεξίτηλα στό φῶς τῆς Ἱστορίας καί στό ἀνέσπερο καί ἀπέραντο φῶς τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ.