Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026
Εκπαιδευτικοί και μαθητές του Δημοτικού Σχολείου και του Γυμνασίου Καλυβίων Αγρινίου, τίμησαν σήμερα Παρασκευή 30 Ιανουαρίου την μεγάλη θρησκευτική εορτή των Τριών Ιεραρχών και το πρωί εκκλησιάστηκαν στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου.
Η Εκκλησία μας τιμά από κοινού τους τρεις Μεγάλους Πατέρες και Οικουμενικούς Δασκάλους, τον Μέγα Βασίλειο, τον Γρηγόριο τον Θεολόγο και τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Κατά την Ιερά Θεία Λειτουργία ο ιερέας π. Θεοδόσιος Αθανασόπουλος τέλεσε την Αρτοκλασία, μία εκδήλωση τιμής και σεβασμού προς το τεράστιο έργο που επιτελούν οι εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων.
Τον πανηγυρικό λόγο εκφώνησε ο Καθηγητής Θεολόγος του Γυμνασίου κ. Παναγιώτης Βίγλας, ο οποίος αφού έκανε αναφορά στο βίο των Τριών Ιεραρχών, επεσήμανε ότι: «Μόνο με την εμπειρία αυτής της αγάπης του Θεού, μπορεί ο άνθρωπος να πολεμήσει τα πάθη του και τις εξαρτήσεις του.»
Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’
«Τοὺς τρεῖς μέγιστους φωστῆρας τῆς τρισηλίου Θεότητος, τοὺς τὴν οἰκουμένην ἀκτῖσι, δογμάτων θείων πυρσεύσαντας, τοὺς μελιρρύτους ποταμοὺς τῆς σοφίας, τοὺς τὴν κτίσιν πᾶσαν, θεογνωσίας νάμασι καταρδεύσαντας, Βασίλειον τὸν Μέγαν, καὶ τὸν Θεολόγον Γρηγόριον, σὺν τῷ κλεινῷ Ἰωάννῃ, τῷ τὴν γλῶτταν χρυσορρήμονι, πάντες οἱ τῶν λόγων αὐτῶν ἐρασταί, συνελθόντες ὕμνοις τιμήσωμεν· αὐτοὶ γὰρ τῇ Τριάδι, ὑπὲρ ἡμῶν ἀεὶ πρεσβεύουσι.»
Ομιλία του Θεολόγου και Πρωτοψάλτη Ι.Ν. Αγίου Χριστοφόρου Αγρινίου (νέου):
Τιμούμε σήμερα τους Αγίους Τρεις Ιεράρχες, όχι για την κοσμική τους γνώση και παιδεία, αλλά για την σοφία, την αγιότητα και τον φωτισμό που έλαβαν από το Θεό.
Άγιος δεν είναι κάποιος υπεράνθρωπος με ιδιαίτερα χαρίσματα, με πολλές δυνατότητες και ικανότητες, ούτε ένα πρόσωπο που δεν αμάρτησε στη ζωή του, αλλά άγιος είναι ο άνθρωπος που ενώθηκε με τον Θεό.
Άγιος είναι αυτός που πήρε στα σοβαρά τη ζωή του και μπήκε στην περιπέτεια και στην πορεία αναζήτησης του Θεού.
Άγιος είναι αυτός που δεν ησυχάζει μέχρι να γευτεί την παρουσία του Θεού στην καρδιά του και να μαρτυρηθεί μέσα του ότι νικήθηκε ο θάνατος.
Άγιος είναι αυτός, που όπως λέει ο Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ, «απέκτησε το Άγιο Πνεύμα» αυτός που κατά τον αββά Μακάριο, «απέκτησε καρδιά».
Άγιος είναι αυτός που μπολιάστηκε στο Χριστό, που συσταυρώνεται και συνανίσταται μαζί Του· αυτός δηλαδή που απέκτησε το ήθος του Χριστού. Και ποιο είναι το ήθος του Χριστού; Το ήθος της αγάπης και της θυσίας.
Άγιος είναι ο συντετριμμένος και μετανοών άνθρωπος, που με μια κατά Θεόν ευαισθησία, συμπάσχει και συμπονά κάθε άνθρωπο χωρίς διακρίσεις, όχι μόνο των οικείων, αλλά ιδιαίτερα των εχθρών του.
Αλλά αυτή η εμπειρία, αυτή η κατάσταση, δεν αποκτάται χωρίς την εμπειρία της αγάπης του Θεού. Χωρίς αυτήν την εμπειρία ο άνθρωπος αχρηστεύεται. Μόνο ο άνθρωπος που γλυκαίνεται από την αγάπη του Θεού, μόνο ο άνθρωπος της χαράς –και χαρά είναι αυτή η εμπειρία της αγάπης του Θεού- μπορεί και έχει τις δυνατότητες να συγχωρεί και να αγαπά.
Αν προσπαθήσει ο άνθρωπος να συγχωρήσει τον εχθρό του, αυτόν που τον αδικεί, ακόμη και έναν δικό του άνθρωπο, χωρίς πνευματικές προϋποθέσεις και –πνευματικές προϋποθέσεις είναι η συγχώρεση του Χριστού, η εμπειρία της αγάπης Του και του ελέους Του- αν προσπαθήσει ο άνθρωπος να συγχωρήσει τον άλλον χωρίς αυτή την αίσθηση της συγχώρησης του Θεού, τότε απλώς θα γίνει ένας άνθρωπος που νοιώθει ότι αδικείται, ότι τον περιφρονούν, ότι τον τσαλαπατούν.
Μόνο με την εμπειρία αυτής της αγάπης του Θεού, μπορεί ο άνθρωπος να πολεμήσει τα πάθη του και τις εξαρτήσεις του. Για να μπορέσει λοιπόν ο άνθρωπος να ξεπεράσει τις αδυναμίες και τα πάθη του, πρέπει να έχει μια άλλη δύναμη μέσα του, που είναι η δύναμη της χαράς του Θεού.
Δηλαδή προϋπόθεση είναι να μας γλυκάνει την καρδιά ο Χριστός, να μας δώσει την αίσθηση ότι δεν υπάρχει θάνατος, να μας δώσει την αίσθηση ότι είναι δικός μας ο Χριστός. Και αυτή η χαρά που λαμβάνουμε, αυτή η τιμή και αυτή η αποδοχή που αισθανόμαστε από τον Θεό, μας δίνει τις δυνατότητες και τις προϋποθέσεις να αρνηθούμε τα πάθη μας, να συγχωρούμε αυτούς που μας αδικούν. Αυτή λοιπόν η χαρά τρελαίνει και ελευθερώνει τον άνθρωπο.
Εάν περιορίσουμε την πνευματική ζωή σε μια θρησκευτική διαδικασία καλών ανθρώπων της Εκκλησίας, που ακολουθεί το τυπικό μέρος, χωρίς να σεβαστούμε την καρδιά μας, που σημαίνει όντως να το ζει η καρδιά μας και να έχουμε ζωντανή σχέση με τον Θεό, απλώς γινόμαστε κάποια άρρωστα θρησκευτικά ρομποτάκια.
Τι γίνεται λοιπόν στον άνθρωπο σε αυτή την πνευματική πορεία; Έρχεται λοιπόν το Άγιο Πνεύμα και εισέρχεται στην καρδιά –ποιού ανθρώπου;- του δεκτικού ανθρώπου. Και ποιος είναι ο δεκτικός άνθρωπος; Ο άνθρωπος που μετανοεί, που συντρίβεται, που ταπεινώνεται.
Και έρχεται λοιπόν το Άγιο Πνεύμα και του αγιάζει την ύπαρξη, χωρίς να του προσβάλλει την ιδιαιτερότητα του προσώπου του και του χαρακτήρα του.
Έτσι λοιπόν το Άγιο Πνεύμα παίρνει τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο και τον κάνει κήρυκα μετανοίας. Παίρνει τον Μέγα Βασίλειο και τον κάνει ασκητή, με κοινωνικές ευαισθησίες για τους αδελφούς του. Παίρνει τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, ως πιο ευαίσθητο και τον κάνει μύστη, Θεολόγο, ησυχαστή.
Παίρνει και έναν απλό ασκητή, που σε μια σπηλιά τον αγιάζει και τον καθιστά δοχείο της χάριτος, με το χάρισμα της θαυματουργίας.
Οι άγιοί μας λοιπόν αυτοί και όλοι οι άγιοι της Εκκλησίας μας, είναι προκλήσεις και εκκλήσεις για μια άλλη πορεία και εμπειρία ζωής.
Ζούμε σε έναν πολιτισμό που θαυμάζει τους επιτυχημένους ανθρώπους, τους πλούσιους ανθρώπους, τους χαρισματικούς ανθρώπους που έχουν φυσικά χαρίσματα, αλλά εμείς στην Εκκλησία μας θαυμάζουμε και επιζητούμε κάτι άλλο. Ζητούμε την ζωή των αγίων μας, η οποία είναι η ζωή που νικά τον θάνατο, που ελευθερώνει τον άνθρωπο και του μαρτυρεί μια άλλη εμπειρία ζωής και του ανοίγει άλλες κατευθύνσεις ζωής.
Να δούμε λοιπόν ποια είναι αυτή η κατεύθυνση ζωής, που είναι η πνευματική ζωή. Πως κατακτάται αυτή η πνευματική ζωή; Πως γίνεται αυτό πραγματικό γεγονός;
Η Εκκλησία έχει τα μυστήριά της. Ο πρώτος και βασικός δρόμος για να γίνει ο άνθρωπος, Πνευματικός άνθρωπος, να γίνει υγιής άνθρωπος, ισορροπημένος, ελεύθερος άνθρωπος, είναι η μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας. Ποια είναι η μυστηριακή ζωή; Είναι οι ενέργειες του Θεού, είναι τα δώρα του Θεού στον άνθρωπο για να γίνουμε οικείοι με τον Θεό, να ενωθούμε με τον Θεό, να γίνουμε ένα με τον Θεό. Να αποκτήσουμε ζωντανή σχέση μαζί Του.
Δεν είναι τα μυστήρια μαγικές τελετουργίες, που με ένα μηχανιστικό τρόπο ξαφνικά ο άνθρωπος αγιάζει, αλλά τα μυστήρια του Θεού, της Εκκλησίας, είναι η μόνη δυνατότητα να αποκτήσουμε ζωντανή σχέση με τον Θεό. Να γίνει ο Θεός ζωντανή πραγματικότητα για τον καθένα μας.
Εκεί λοιπόν έρχεται ο άνθρωπος και αμφισβητεί και αμφιβάλλει και λέει: μήπως όμως δεν είναι αυτά για μένα; Εγώ είμαι πολύ αμαρτωλός, έχω μεγάλη κακία μέσα μου, έχω μεγάλους μολυσμούς μες στην καρδιά μου.
Έρχεται ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος και μας δίνει ελπίδα και λέει: «μη χάνεις το θάρρος σου, η μεγαλύτερη πλάνη, το ισχυρότερο όπλο του διαβόλου, η μεγαλύτερη αμαρτία μας, είναι η απελπισία.
Ο Θεός είναι εκπληκτικός, μας ενθουσιάζει, περιμένουμε κόλαση, καταδίκη και μας χαρίζει τον Παράδεισο. Ο Χριστός είναι δικός μας και γίνεται κατάδικός μας! Ένα μόνο θέλει από εμάς, να τον αναζητήσουμε και να του δώσουμε την ακάθαρτη καρδιά μας.
Η μεγάλη μας αμαρτία είναι ότι, δεν ποθούμε τη ζωή, δεν έχουμε πάθος μέσα μας να ζητούμε τον Θεό. Δεν έχουμε όρεξη για τη ζωή. Αλλά δεν είναι πρόβλημα για τον Κύριο, οι αμαρτίες. Πρόβλημα είναι ότι η καρδιά μας δεν τον θέλει, δεν τον ψάχνει. Ακόμη και στην εκκλησία, προσευχόμαστε και ζητούμε πράγματα που δεν είναι ο Χριστός. Και όταν δεν μας τα δώσει, σκανδαλιζόμαστε μαζί Του. Ο Κύριος όμως είναι ο μόνος γνήσιος εραστής. Δεν ψάχνει να του δικαιολογηθούμε για τις αμαρτίες μας, δεν θέλει εξηγήσεις για τους λογισμούς μας.
Θέλει να παραδοθούμε στην αγκαλιά Του, στα χέρια Του.
Πόσοι δυστυχώς άνθρωποι, εξαιτίας ενός δαιμονικού φόβου και άρρωστων εγωιστικών ενοχών, προσβάλλουν την αγάπη Του!
Ελάτε λοιπόν, λένε οι Πατέρες της Εκκλησίας, χωρίς ντροπή, με θάρρος, σε όποιο όριο κακίας κι αν έχουμε φτάσει, σ’ όποια ηλικία και αν είμαστε, ακόμη και στα βαθιά γεράματα, όπως λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, να ομολογήσουμε το ήμαρτον! Και τότε θα ανοίξουν οι ουρανοί, θα γλυκαθεί η καρδιά μας και θα μάθουμε και εμείς πλέον –γιατί το λάβαμε και εμείς- να μπορούμε να αγαπούμε και να συγχωρούμε.
Η μεγαλύτερη αδικία που μπορούμε να κάνουμε στον εαυτό μας είναι αυτό, να αρνηθούμε τα δώρα του Θεού, το έλεος του Θεού, τα μυστήρια της Εκκλησίας, το μυστήριο της μετανοίας και της εξομολογήσεως, γιατί έχουμε μέσα μας ντροπή, γιατί έχουμε φόβο.
Λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος ότι, ο διάβολος για να πλανήσει τον άνθρωπο, έβαλε παρρησία στην αμαρτία και ντροπή στην μετάνοια. Τα πράγματα όμως είναι διαφορετικά. Λέει, θα οφείλαμε ντροπή στην αμαρτία και παρρησία στην μετάνοια. Όταν λέει αμάρτανες δεν ντρεπόσουν; Και ντρέπεσαι τώρα που πας να εξομολογηθείς για να αποκαταστήσεις την σχέση σου με τον Θεό; Καμία αμαρτία δεν είναι ασυγχώρητη· γι΄ αυτό λοιπόν να τρέξουμε εδώ και τώρα, γιατί τώρα είναι καιρός ευπρόσδεκτος να ζητήσουμε το έλεος του Θεού.
Να μην του ζητήσουμε τη λύση των προβλημάτων μας, να μην του ζητήσουμε να ξεπεράσουμε την φτώχεια μας, να μην του ζητήσουμε επιτυχίες, δώρα και αρετές, αλλά να ζητήσουμε ο ίδιος ο Χριστός να μπει στην καρδιά μας. Με την εξομολόγηση λοιπόν, αποκαθίσταται η σχέση μας με τον Χριστό, και εν συνεχεία, με τη Θεία Κοινωνία γινόμαστε ένα μαζί Του. Εκείνο το μικρό κομματάκι που παίρνουμε στην Θεία Κοινωνία είναι ολόκληρος ο Χριστός και γινόμαστε ότι είναι η Θεία Κοινωνία.
Τι γινόμαστε λοιπόν; Γινόμαστε Θεοί. Να γίνει λοιπόν κέντρο της ζωής μας ο Χριστός. Να τον παρακαλούμε να μπει στην καρδιά μας. Αλλά βεβαίως αυτά είναι τα μυστήρια της Εκκλησίας μας. Πρακτικά όμως στη ζωή μας, πως μπορούμε να διαφυλάξουμε αυτή την σχέση; Πως μπορούμε να τιμήσουμε αυτά τα δώρα του Κυρίου μας; Πως μπορούμε να συνεχίσουμε το μυστήριο του Χριστού στη ζωή μας, στην καθημερινότητα; Με ποια λοιπόν στάση ζωής, με ποιο τρόπο ζωής θα διαφυλάξω αυτά τα δώρα, τη χάρη του Θεού;
Όταν κανείς ξεκινά την πνευματική του πορεία ουσιαστικά, ο Θεός για να τον γλυκάνει, τον ενθουσιάζει, του δίνει χαρά, του δίνει γλύκα στην καρδιά του και ενθουσιασμό, και λέει ο άνθρωπος πω! πω! πόσο κοντά είναι ο Θεός; δικός μου είναι ο Θεός. Μετά όμως για να τον ωριμάσει και να τον ασκήσει, ο Κύριος παίρνει τη χάρη του.
Αρχίζουν τότε οι πειρασμοί, οι αμφιβολίες, οι λογισμοί, ψυχραίνει η καρδιά μας, αρχίζουν τα πάθη, προσευχόμαστε και σκεφτόμαστε, άραγε η προσευχή μου πάει στο κενό; Υπάρχει ο Θεός; Και τότε περνάει σε μια άλλη κατάσταση ο άνθρωπος. Τότε λοιπόν απαιτείται φρόνιμα ηρωϊκό. Μαρτυρικό φρόνημα. Η μεγαλύτερη άσκηση που μπορούμε να κάνουμε είναι αυτή. Όταν λοιπόν η καρδιά μας δεν νοιώθει τίποτα, εμείς να επιμένουμε και να μένουμε στο Χριστό.
Ηρωϊκό φρόνιμα δε σημαίνει, μίζερο φρόνημα, καταθλιπτικό φρόνημα. Σημαίνει αγωνιστικότητα, ελπίδα και χαρά. Τη στιγμή λοιπόν που ταλαιπωρούν την ύπαρξή μου οι σκέψεις, τότε χρειάζεται να περιφρονήσουμε κάθε λογισμό, κάθε σκέψη, να γίνουμε χαζοί, να γίνουμε τρελοί για το Χριστό και να σταυρώσουμε τη λογική μας και να πούμε: Εγώ δεν ξέρω τίποτα, δεν καταλαβαίνω τίποτα και δεν μπορώ να καταλάβω τίποτα! Είμαι μπλεγμένος μέσα στα πάθη μου, όμως αναζητώ, ελπίζω, ποθεί η ζωή μου τον Χριστό!
Δεν θα αναλύσω τον Θεό, δεν μπορώ να κάνω κτήμα μου τον Θεό. Δεν μπορώ να κάνω υποδείξεις στον Θεό. Μόνο συντετριμμένος τον ζητώ και του λέω: Χωρίς εσένα δεν έχω χαρά· και γεννηθήκαμε για να έχουμε χαρά, Χωρίς εσένα δεν έχω ζωή· και γεννηθήκαμε για να έχουμε ζωή. Δεν ξέρω τι θα κάνεις, δεν ξέρω πως γίνεται, δεν μπορώ να σου κάνω υποδείξεις, αφήνομαι μόνο στα Χέρια Σου. Αυτός είναι λοιπόν ο προσωπικός μας αγώνας.
Η σχέση μας όμως με τον Χριστό αποκαλύπτεται κυρίως και δοκιμάζεται στις σχέσεις μας με τους συνανθρώπους μας. Η ποιότητα της πνευματικής μας ζωής αποκαλύπτεται στον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους ανθρώπους. Και τους οικείους αλλά και τους μακράν. Λέει κάπου το Γεροντικό: « ο πλησίον εστί ο Θεμέλιος». Το κριτήριο δηλαδή της πνευματικότητάς μας είναι ο πλησίον, ο αδελφός μας.
Μέσα στο κοινωνικό μας περιβάλλον, στην οικογένειά μας, στην εργασία, να είμαστε οι άνθρωποι που ξεχνούμε και αρνούμαστε τον εαυτό μας, δίνοντας προτεραιότητα στον άλλο. Αν εμείς αγωνιούμε να μας προσέχουν οι άλλοι, να μας τιμούν οι άλλοι, είμαστε άρρωστοι άνθρωποι. Να δίνουμε λοιπόν τον εαυτό μας στον άλλον και να προσπαθούμε με ευγένεια να τον αναπαύουμε, με λεπτότητα, με ευαισθησία. Και τότε μόνο υπηρετείται η ενότητα.
Η αγιότητα και η αρετή δεν είναι κατάσταση υπεροχής και περιφρόνησης, αλλά αποδοχής, κοινωνικότητας και ζεστασιάς. Εκεί λοιπόν που νομίζεις ότι σε αδικεί ο άλλος και γίνεσαι καχύποπτος και μεταφέρεις λόγια και λογισμούς και κάνεις κλίκες και ομάδες και τεμαχίζεσαι και κομματιάζεσαι, γίνεσαι τότε υπηρέτης του διαβόλου, δαίμονας γίνεσαι.
Μπορεί να είσαι ο μεγαλύτερος ασκητής, ο πιο ενάρετος άνθρωπος· αν δεν βγαίνεις απ’ το καβούκι σου και δεν ενώνεσαι με όλους, γνωστούς και αγνώστους, τότε δεν μπορείς να εμπνευστείς από τον Χριστό.
Η μεγαλύτερη άσκηση, είναι να αρνούμαι τα δικά μου για τον άλλον. Η μεγαλύτερη άσκηση είναι να περιορίσω τον δικό μου χώρο, για να δώσω χώρο στον άλλον να ανασάνει, να πάρω οξυγόνο, να αναπαυθεί.
Να ξέρουμε λοιπόν ότι, εκείνη την ώρα που γινόμαστε καχύποπτοι με λογισμούς, βρισκόμαστε σε κατάσταση πτώσεως, χάνεται η προσευχή, ψυχραίνει η καρδιά μας. Όταν λοιπόν αδικούμαστε το ανεχόμαστε; Το θεωρούμε συμφορά ή ευλογία;
Σ’ αυτά λοιπόν κρίνεται η πνευματικότητά μας. Άνθρωπος που αποδέχεται ελεύθερα και αγαπητικά αυτόν που τον αδικεί, είναι μάρτυρας του Χριστού. Αν όμως αντιδράς, στενοχωριέσαι, σε βασανίζει και διεκδικείς τη δικαιοσύνη σου, δε θα βρεις ανάπαυση, αλλά πάντα θα είσαι σε ταραχή.
Ο άνθρωπος λοιπόν του Θεού τι κάνει; Γνωρίζει τα χάλια του, γνωρίζει την αμαρτωλότητά του, αλλά ελπίζει στο έλεος του Θεού. Γνωρίζει την ανθρώπινη φύση, λαμβάνει εμπειρία, τι σημαίνει να μην έχεις Θεό, ζει την κόλαση. Και έτσι μπορεί σε μια κατάσταση πνευματικής ευαισθησίας, να νοιώθει κάθε άνθρωπο και να θέλει όλοι οι άνθρωποι να σωθούν. Και ξέρει ότι ο αδελφός του, είναι ζωντανή εικόνα του Θεού· γι΄αυτό ο άνθρωπος αυτός γίνεται εύπλαστος και ευέλικτος, λεπτός άνθρωπος.
Ή όπως λένε οι Πατέρες μας «στρογγυλός» άνθρωπος, προσαρμοστικός, διπλωματικός, κυλάει προς κάθε έναν, Δεν είναι τετράγωνος άνθρωπος, δυσκίνητος και σκληρός. Ο στρογγυλός λοιπόν άνθρωπος, είναι αυτός που όπως λένε οι Πατέρες μας, υπηρετεί την αγάπη και την ενότητα. Αυτό το ήθος να αποκτήσουμε. Αλλά αυτό το ήθος θα το αποκτήσουμε, μόνο αν γίνουμε φίλοι του Χριστού, φίλοι των Αγίων μας.
Τι είναι η ορθόδοξη πνευματικότητα; Αυτά να αποκτήσουμε, φιλία με τον Χριστό και τους Αγίους, για να είμαστε ικανοί, ώστε να είμαστε φίλοι με κάθε άνθρωπο και με τον εχθρό μας ακόμα.
Τότε θα καταλάβουμε ότι, ο Παράδεισος είναι η κοινωνία και όχι η ακοινωνησία.